Zorgen voor elkaar of bemoeienis?

19 december 2021

Zorgen voor elkaar of bemoeienis?

Gezondheid & vitaliteit is een belangrijk actueel thema binnen duurzame inzetbaarheid. Dit thema heeft een rol bij het integreren van amplitie in het HR beleid. Onder amplitie wordt bijvoorbeeld verstaan, leefstijl verbetering en richt zich op alle medewerkers en niet op een specifieke risicogroep, hetgeen bij preventie doorgaans speelt.

De werkplek heeft een belangrijk rol voor de verbetering van de gezondheid van werknemers. Het voorkomt ziekteverzuim en draagt bij tot verminderd gebruik van het sociaal verzekeringsstelsel. Voorkomen is beter dan genezen. Maar hoe voorkom je als werkgever een imago van bemoeial of betutteling en maak je er een beleidskwestie van? Daarop geven wij onderstaand antwoord.

Inzetbaarheid

Een ongezonde leefstijl kan zorgen voor gezondheidsklachten zoals hart- en vaatziektes, maar bijvoorbeeld ook psychologische klachten. Gezonde werknemers zijn productiever en zijn minder vaak afwezig. Deze ziektes hebben dus effect op de inzetbaarheid. Een wetenschappelijk onderbouwd leefstijlinstrument die toepasbaar is voor bedrijven zijn de BRAVO-Factoren. BRAVO staat voor Bewegen, Roken, Alcohol & drugs, Voeding en Ontspanning.

Werknemers die op het werk vooral achter de computer zitten, lopen meer kans op overgewicht en andere gezondheidsklachten. Méér beweging faciliteren kan hierbij een juist instrument zijn voor leefstijlverbeteringen. Dit kan door bijvoorbeeld een pingpong tafel in de bedrijfskantine te plaatsen of werknemers te stimuleren om lopend of op de fiets naar het werk te komen.

Rokende werknemers verzuimen gemiddeld 1,5 dag per jaar meer dan werknemers die niet roken. Ze zijn gemiddeld genomen meer afwezig en minder productief. Ook lopen rokende werknemers meer kans op een longziekte of kanker. Om dit te voorkomen kunnen werkgevers bijvoorbeeld een cursus “Stoppen met Roken” organiseren.

Het derde punt is Alcohol & drugs. Alcohol op het werk is in Nederland niet verboden. Werknemers worden minder productief wanneer ze aangeschoten, dronken of een alcohol probleem hebben. Daarnaast kan alcoholgebruik leiden tot ziekteverzuim of zelfs ongevallen. Met een alcoholbeleid kunnen er juiste grenzen getrokken worden. Gezond eten bevorderd de productiviteit van medewerkers. Het ziekteverzuim neemt met gezond eten af. Medewerkers die ongezond eten blijven gemiddeld 27% vaker thuis door ziekte. Je kan gezond eten stimuleren op de werkvloer door bijvoorbeeld groente en fruit aan personeel aan te bieden.

Genoeg ontspannen verhoogt het werkgeluk en kan tevens teveel stress op de werkvloer voorkomen. Stress en burn-outklachten zijn één van de meest voorkomende redenen van ziekteverzuim. Ontspanning kan gestimuleerd worden op de werkvloer door ontspanningsoefeningen, spelletjes of door medewerkers meer in de gelegenheid te stellen om buiten af en toe een stukje te gaan wandelen. Dit punt heeft mede betrekking op het bevorderen van de mentale gezondheid. Met het gebruik van de BRAVO-factoren op de werkvloer kan een BRAVO-strategie bijdragen aan de gezondheid en mede de inzetbaarheid van personeel.

Effectiviteit

Van belang is om verantwoording af te leggen en aan te geven wat de effecten zullen zijn van de leefstijl verbetervoorstellen. Er dient gekeken te worden naar de waarden en ambities van de organisatie en in hoeverre leefstijl verbetervoorstellen personeel op gedachten kan brengen. Dit betekend dat wanneer een bedrijf een maatschappelijk verantwoordelijke missie nastreeft zoals “Nieuwe rijkdom; zorgen voor elkaar” het aannemelijk is dat hier met een amplitie bril wordt gekeken naar het eigen arbeidsbeleid.

Legitimiteit

De vrijheid en privacy van medewerkers is belangrijk. Leefstijlverbeteringen moeten legitiem zijn. Er zijn drie legitieme situaties om een leefstijlbeleid te implementeren.

1. Het voorkomen van schade aan anderen door de werknemer. Dit is mede het voorkomen van schade aan de werkgever. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die dronken is en in contact komt met een klant. Hierdoor loopt de werkgever met zijn bedrijf imagoschade op.

2. Het voorkomen van schade aan de werknemer door de werkgever. Wanneer personeel werkt met gevaarlijke stoffen kan het noodzakelijk zijn om biomonitoring en/of sensoring in te zetten om schade te voorkomen.

3. Het ingaan op een verzoek van de werknemer zelf. Er kunnen op vrijblijvende basis, zonder enige verwachtingen, leefstijlverbeteringen gestimuleerd worden. Dit kan betekenen dat er elke week fruit faciliteert kan worden in de kantine, maar personeel dit niet eet. Het gebruiken van de leefstijlbevorderingen is vrijwillig. Wanneer een werknemer wél gebruik maakt van het fruit in de kantine dient dit dus op verzoek van de werknemer zelf te gaan.

Vrijheid

Werknemers moeten zelf kunnen kiezen voor deelname aan leefstijlverbeteringsactiviteiten. Vrijwilligheid is essentieel. Er dient ten alle tijden een opt-out mogelijkheid te zijn.

Proportionaliteit

Wanneer interventies een grote inbreuk zijn op de vrijheid van medewerkers is er een hele sterke legitimatie nodig. Er moet een redelijke verhouding zijn tussen het doel en het ingezette middel. Er is een proportionaliteit bij het inzetten van biomonitoring & sensoring om schade op de werkvloer te voorkomen wanneer er gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen. Het doel om veilig en gezond te werken staat centraal. Wanneer een werknemer schade heeft aangericht aan de omgeving, zoals woede-uitbarstingen naar collega’s toe vanwege teveel alcoholgebruik, kán een leefstijlverbetering interventie proportioneel zijn. Ten alle tijden dient er rekening gehouden te worden met de vrijheid en legitimiteit.

Diversiteit

Ga in gesprek met medewerkers over een gezonde levensstijl om doelstellingen te bepalen. Hierdoor creëer je maatwerk. Het ontvangen van feedback van medewerkers kan zorgen voor continue verbeteringen. Activiteiten kunnen hierop aangepast worden. Door het meten van de resultaten (zoals feedback) kunnen activiteiten bijgestuurd worden.

Heeft u nog vragen over implementatie van leefstijlverbeteringen in het arbeidsbeleid van uw bedrijf? Neemt u dan contact op met ons via e-mail of via de telefoon.

Gerelateerde berichten