Een veilige en gezonde werkomgeving is noodzakelijk voor elk bedrijf. Daarom is het opstellen van een RI&E (Risico-Inventarisatie en -Evaluatie) wettelijk verplicht voor werkgevers. Wil jij zelf een RI&E maken maar weet je niet goed hoe je dit moet doen? Lees dan verder! Wij geven je alle tools zodat je zelf aan de slag kan gaan, op een manier waarbij je voldoet aan de Arbowet regels.
Nog steeds te weinig werkgevers stellen een RI&E op
Uit cijfers blijkt dat een aanzienlijk aantal werkgevers nog geen RI&E heeft. Dit kan leiden tot handhaving en boetes. Om het belang van een RI&E te benadrukken, is de overheid in 2023 zelfs een campagne gestart om RI&E hoger op de agenda te zetten. Deze campagne heeft geleid tot meer bekendheid onder werkgevers, maar nog steeds gaf nog maar één op drie werkgevers aan een RI&E op orde te hebben. Een mooie verbetering ten opzichte van vorige jaren, maar nog steeds te weinig als je het ons vraagt! Veiligheid op het werk is een noodzaak. Wat je niet weet kan je ook niet verbeteren. Daarom is het inzicht krijgen in risico’s zo ontzettend belangrijk!
Onderstaand zijn 6 stappen uitgewerkt waar je zelf mee aan de slag kan gaan zodat jouw RI&E voldoet aan de regels.
Stap 1. Gebruik een erkend RI&E-instrument
Het gebruik van een erkend RI&E-instrument, zoals een branche-RI&E, biedt duidelijke voordelen. In bepaalde gevallen is een externe toetsing dan niet verplicht:
- Heb je 25 of minder werknemers en maakt u gebruik van een erkend branche-RI&E-instrument? Dan hoeft jouw RI&E niet te worden getoetst.
- Heb je personeel voor maximaal 40 uur per week in dienst? Dan volstaat een Checklist Gezondheidsrisico’s en is toetsing eveneens niet nodig.
Het invullen van de branche-RI&E gebeurt altijd in samenwerking met de preventiemedewerker. Bij organisaties met 25 of minder werknemers mag de werkgever deze rol zelf vervullen.
Stap 2. Stel de risico’s vast
Het is belangrijk om eerst alle risico’s binnen je bedrijf in kaart te krijgen. Dit gaat om veiligheidsrisico’s, omgevingsrisico’s, psychosociale risico’s, fysieke risico’s of ergonomie (denk hierbij aan het juist instellen van bureaustoelen).
Denk aan de volgende punten bij het maken van een RI&E:
- Is er BHV en is er een preventiemedewerker aangesteld?
- Is er arbozorg?
- Zijn er gevaarlijke stoffen aanwezig? Zoals bijvoorbeeld niet zo voor de hand liggende stoffen: verf, lijm, inkt, schoonmaakmiddelen. Of juist dieselmotoremissie, lasrook, kwartsstof? Lees meer informatie over gevaarlijke stoffen en hoe je een zelfinspectie kan doen.
- Is er fysieke belasting?
- Hoe is het klimaat, de verlichting en het geluid?
- Zijn de machines veilig?
- Hoe is het met de werkdruk binnen je bedrijf? Kijk ook kritisch naar de functie-inhoud en werk en rusttijden.
- Is er gekeken naar de psychosociale arbeidsbelasting? Ongewenste omgangsvormen zoals pesten, werkdruk en intimidatie kunnen stress veroorzaken. Laat daarom altijd een PSA uitvoeren binnen je bedrijf om dit in kaart te krijgen.
De bovenstaande punten dienen slechts als voorbeelden. Voor een volledig overzicht van alle aandachtspunten verwijzen wij naar de erkende RI&E-meetinstrumenten.
Je brengt dus alle potentiële risico’s in kaart, ook wanneer deze zich binnen jouw bedrijf niet voordoen. In dat geval vermeld je dat deze niet van toepassing zijn. Hierdoor sluit de RI&E volledig aan op de eisen van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Stap 3. Evalueer de mogelijke risico’s
Een RI&E maken betekend ook dat je mogelijke risico’s gaat evalueren. Een RI&E meetinstrument helpt ook bij het evalueren van de risco’s. Je krijgt bij de evaluatie inzicht in welke prioriteiten er bij welk risico horen. Denk aan bijvoorbeeld de kans op een risico, hoeveel medewerkers hiermee te maken hebben, hoe vaak een risico zich voordoet en wat de mogelijke gevolgen zijn. De hoogte van het risico wordt in sommige RI&E’s bepaald door een vooraf samengestelde weegmethode: de waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet, het effect van een bepaald risico en de mate van blootstelling aan een risico.
Stap 4. Stel een Plan van Aanpak op, maak het zo concreet mogelijk
De volgende stap is een Plan van Aanpak opstellen. Dit is een to-do list op basis van alle risico’s. Je zet hierin welke acties er worden gedaan, wanneer, door wie en wat het budget hiervoor is. Zonder een Plan van Aanpak is je RI&E niet volledig af.
Stap 5. Toets je RI&E
Bij 25 of minder medewerkers is het niet nodig om een RI&E te laten toetsen wanneer je een erkende branche specifiek RI&E-instrument gebruikt. Heb je een niet erkend RI&E instrument gebruikt? Dan moet je deze altijd laten toetsen door een gecertificeerde kerndeskundige of dienst. Meer dan 25 medewerkers? Dan is een toetsing altijd verplicht. Lamers Zorg & Arbeid kan je daarbij helpen.
Stap 6. Ga aan de slag met je Plan van Aanpak
Er ligt een RI&E en een Plan van Aanpak. Nu is het belangrijk om aan de slag te gaan met de To-Do list. Is er een preventiemedewerker aangesteld? Dan ziet deze persoon erop toe dat dit gebeurt. Bij maximaal 25 medewerkers kan dit ook de eigenaar van het bedrijf zelf zijn.
LET OP: is het bedrijf verhuisd naar een nieuwe locatie of heeft er een verbouwing plaatsgevonden? Dan moet je een nieuwe RI&E maken!
